Ricardo Semler
De hoogste tijd voor een nieuwe vorm van leiderschap

Ricardo Semler

Waarom een verhaal over Ricardo Semler? En wie is dat dan?
Hij is voor mij een prachtig voorbeeld van een manager (CEO) die op een zeker moment tot inkeer komt en het radicaal over een andere boeg gooit. En met groot succes en gelukkige medewerkers. Het kan dus is mijn boodschap!

Inleiding
Het verhaal van de Braziliaan Ricardo Semler laat zich bijna lezen als een spannend jongensboek. Hij werkte al een tijd in het machinebedrijf van zijn vader waarbij er hevige conflicten ontstonden over de leiderschapsstijl. Hij dreigde het bedrijf te verlaten. Toen zijn vader toegaf en hij op 21-jarige leeftijd het bedrijf Semco overnam (1980), ontsloeg hij meteen zestig procent van het topmanagement. In zijn ogen stonden zij veranderingen naar de broodnodige decentralisatie in de weg.

Hij ging als CEO zoals gebruikelijk hard aan het werk om het bedrijf in crisistijd te laten overleven en kreeg op zijn 25-ste een stevige burn-out. In die tijd ontstond het diepe inzicht om een beter evenwicht te verkrijgen tussen vrije tijd en werk, voor zichzelf én zijn medewerkers.

Dit resulteerde in mensgerichte aanpak gebaseerd op de kernwaarden:
vertrouwen, respect, openheid, vrijheid en liefde.

Hij vertaalde dat naar onder meer de volgende uitgangspunten:

  •  Creëer een bedrijf waar mensen graag bij willen werken;
  •  Respecteer je mensen en geef ze ruimte, om de kunnen floreren waar ze goed in zijn;
  • Laat hun grip en invloed krijgen op hun werk(omgeving) en laat de resultaten zien;  
  • Laat het gevoel voor zingeving en het geluk van iedereen leidend zijn.

Kortom: vertrouw de toekomst van het bedrijf toe aan je medewerkers.

Veranderingsfase
In de volgende belangrijke veranderingsfase van controle naar vertrouwen, ging hij de bureaucratie en overbodige regels te lijf met als gevolg:

  • Geen vaste werktijden, in overleg met eigen team invullen;
  • Geen verplichte bedrijfskleding;
  • Geen controle door beveiligers bij de uitgang;
  • Geen vaste parkeerplaats voor leidinggevende;
  • Geen bonussen exclusief voor de top, iedereen deelt in de winst èn de risico’s;
  • Geen traditioneel organisatiemodel, maar een platte organisatie met teams;
  • Zelf je salaris vaststellen;
  • Zelf je eigen baas kiezen en beoordelen;
  • Geen onnodige vergaderingen, memo’s, notulen en archieven meer;
  • Transparantie: alle salarissen zijn in te zien net als alle relevante bedrijfsinformatie.


Stimuleren
De medewerkers van Semco werden aangemoedigd om zelf beslissingen te nemen onder het mom van ‘het is beter om vergeving te vragen dan toestemming’.
Gebaseerd op de kerngedachte van vertrouwen: naarmate mensen minder worden gecontroleerd en meer worden vertrouwd, raken ze meer betrokken en doen hun werk met meer enthousiasme.

Dit resulteerde uiteindelijk in het meest geliefde bedrijf in Brazilië om voor te werken. En er werd ook behoorlijk winst gemaakt waarin iedereen volgens een bepaalde methode in deelde.

The purpose of work is not to make money.
The purpose of work is to make the workers,
whether working stiffs or top executives,
feel good about life.
(Ricardo Semler)

 

De paradox
De buitenwereld, en eerst ook zijn eigen mensen, waren eerst zeer sceptisch over zijn aanpak. Hij legde immers alle conventionele regels over organisaties naast zich neer.

Later werden zijn innovatieve ideeën en leiderschapskwaliteiten wereldwijd onderkend en kreeg hij awards hiervoor, waaronder ‘de beste zakenman van Brazilië’.
Hij werd een management goeroe zonder echt een manager te willen zijn!
Een bijzondere paradox omdat in zijn eigen bedrijf geen directeuren en managers meer zijn, alleen maar coördinatoren. Geen piramidale organisatie meer maar een platte cirkel structuur.

Bovenstaande is een bijzonder voorbeeld van participerend leiderschap en hoe medewerkers te betrekken bij bedrijfsbeslissingen. En hoe hij hun inzicht gaf in alle bedrijfsinformatie inclusief alle salarissen, ook die van hemzelf.

Er is wereldwijd gelukkig een groeiende interesse naar de Semco-stijl van werken. Het wijselijk organiseren rondom mensen in plaats van slim rondom structuren en procedures. Ook in Nederland groeit de interesse. Er zijn inmiddels diverse organisaties die volgens het Semco principe werken. Maar er is nog veel winst te behalen hierin.


Tijdperk van wijsheid
Maar, zoals hij het stelde in een interview: ‘het tijdperk van wijsheid is begonnen. Dat geldt voor bedrijven, scholen en het leven in het algemeen. Alleen zijn onze huidige systemen daar niet klaar voor.’

Dit lijkt me een prachtige afsluiting. Graag wil ik op deze site de boodschap van wijsheid en verandering uitdragen. Dat het veel gelezen mag worden!


Wil jij ook je bedrijf laten werken op een nieuwe menselijke, productieve, stimulerende en in alle opzichten lonende manier van werken? Op een mensgerichte, inspirerende manier van werken?

Lees meer over dienend leiderschap.

Verwijzingen

https://nl.wikipedia.org/wiki/Ricardo_Semler

Ricardo Semler heeft zijn filosofie uitgelegd in een aantal boeken waaronder:

  • Semco-stijl (29-ste druk)
  • Het weekend van zeven dagen
Sluit Menu